Tagarchief: overleden

Director of Photography Robby Müller overleden

robbymuller

In zijn woonplaats Amsterdam is op dinsdag 3 juli Director of Photography Robby Müller overleden. Dat heeft zijn familie bekend gemaakt. Müller was al geruime tijd ziek.

Als Director of Photography werkte hij met de belangrijkste regisseurs van onze tijd: Wim Wenders, Jim Jarmusch, Lars von Trier en Steve McQueen. Naast de camera was het licht zijn belangrijkste instrument. Talloos zijn de anekdotes over hoe hij het liefste met natuurlijk licht werkte, eindeloos kon wachten op de juiste lichtinval, maar ook plotsklaps kon reageren op het veranderen van de zon of de wolken.

Robby Müller werd op 4 april 1940 op Curaçao geboren, als zoon van een Shell-ingenieur en bracht daarna zijn jeugd deels in Indonesië door. In 1953 verhuisde het gezin naar Amsterdam, waar Müller van 1962 tot 1964 aan de Nederlandse Filmacademie studeerde waar hij zich specialiseerde in camera en montage. Als camera-assistent van cameraman Gérard Vandenberg vertrok hij na de academie naar Duitsland. Daar ontmoette hij Wim Wenders met wie hij meer dan twintig films, veelal road movies, zou maken, waaronderAlice in den Städten (1974), Falsche Bewegung (1975), Im Lauf der Zeit (1976), Der amerikanische Freund (1977), Paris, Texas (1984) en Bis ans Ende der Welt (1991).

Misschien wel de belangrijkste samenwerking was die met de Amerikaanse regisseur Jim Jarmusch. Jarmusch vertelde ooit dat het vermogen om te improviseren, in de situatie en het moment te zijn een van de belangrijkste dingen was die hij van hem leerde. Samen maakten ze memorabele zwart-wit en kleurenfilms als Down by Law, 1986; Mystery Train, 1989; Dead Man, 1995; en Ghost Dog: The Way of the Samurai, 1999.

De Deense filmmaker Lars von Trier vroeg hem voor Breaking the Waves (1996), een in directe documentairestijl handheld geschoten film die de filmtaal zou hervormen. Voor de musical Dancer in the Dark (2006) gebruikten ze honderden kleine digitale camera’s overal op de set.

Andere toonaangevende films maakte hij met William Friedkin (To Live and Die in L.A., 1985); zijn oude Filmacademieklasgenoot Frans Weisz (Hoogste tijd, 1985); Sally Potter (The Tango Lesson, 1997); Raul Ruiz (Shattered Image, 1998); Michael Winterbottom (24 Hour Party People, 2002); beeldend kunstenaar en filmmaker Steve McQueen (Carib’s Leap, 2002;Ashes, 2014) en Béla Tarr (‘Prologue’ uit Visions of Europe, 2004).

Een schilder met licht werd hij wel genoemd en zijn werk is vergeleken met schilders als Johannes Vermeer en fotografen als Walker Evans. Zijn unieke, expressieve gebruik van natuurlijk licht en kleur, gecombineerd met een low-tech stijl en innovatieve cameratechnieken hebben de filmtaal blijvend beïnvloed.

Müller ontving voor zijn werk vele prijzen en onderscheidingen, onder meer: de Camerimage Lifetime Achievement Award in 2006; het Gouden Kalf voor de Cultuurprijs in 2007; de Bert Haanstra Oeuvreprijs in 2008; de International Achievement Award van de American Society of Cinematographers in 2012; In 2016 werd hij geëerd met de tentoonstelling Master of Light in het EYE Filmmuseum in Amsterdam, waarin voor het eerst op grote schaal zijn persoonlijke archief werd ontsloten bestaande uit honderden polaroids, foto’s en videodagboeken, die het jaar erop in Berlijn te zien was. Dit archief ligt ook ten grondslag aan een nieuwe film over Robby’s unieke blik, werk en leven Living the Light(2018) van Claire Pijman, waarvoor Jim Jarmusch de muziek verzorgde. Vorig jaar werd Robby Müller nog genomineerd voor de Amsterdam Prijs voor de Kunst.

Foto: Bart Dewaele)

 

Alle films van Theo van Gogh in EYE

theovangoghOp 2 november 2014 is het precies tien jaar geleden dat columnist, interviewer en filmmaker Theo van Gogh werd vermoord.  EYE vertoont rond die datum al zijn dertien speelfilms, waarvan EYE er elf heeft geconserveerd. Bij een aantal voorstellingen is cast en crew aanwezig, geïnterviewd door redacteuren van de Filmkrant. Ook vertoont EYE vier favoriete klassiekers van Theo van Gogh: SalòDon’t Look NowA Clockwork Orange en Repulsion. Van Gogh was in de laatste jaren van zijn leven vooral bekend als criticus van de islam waardoor het beeld van de ‘politieke Van Gogh’ dominant is geworden. EYE maakt met dit retrospectief juist de kwaliteiten van Van Gogh als filmmaker en filmliefhebber zichtbaar. 

‘Theo van Gogh – alle films, talkshows, zijn favoriete klassiekers en live muziek’, van 10 oktober t/m 2 november in EYE, IJPromenade 1, Amsterdam, eyefilm.nl/theo

Theo van Gogh (1957 – 2004) was in de laatste jaren van zijn leven vooral bekend als criticus van de islam; de controverse rondom de uitzending van zijn samen met Ayaan Hirsi Ali gemaakte korte tv-film Submission en de moord op Van Gogh in datzelfde jaar hebben ertoe geleid dat in retrospectief het beeld van de ‘politieke Van Gogh’ dominant is geworden en er minder aandacht is voor Van Goghs kwaliteiten als filmmaker. Ten onrechte, want Van Gogh maakte met het melancholieke Een dagje naar het strand een van de mooiste Nederlandse films van de jaren tachtig en dwong veel respect af met de wijze waarop hij acteurs regisseerde in kleinschalige, onafhankelijke producties als 06, Blind Date (Gouden Kalf) en Interview. Van Gogh was ook een gepassioneerd filmliefhebber, wiens roots in de auteursfilms van de jaren zestig en zeventig lagen. NRC Handelsblad typeerde hem in de bespreking van Loos in 1989 als ‘de Fassbinder van de lage landen’ en ‘het zwarte schaap van de Hollandse filmprovincie, een geraffineerd agent-provocateur met het hart op de juiste plaats, een snel opbrandend, verwoesting achterlatend genie’.

interview

EYE maakt met het retrospectief vooral de filmmaker Van Gogh zichtbaar. Hij maakte tussen 1981 en 2004 dertien speelfilms, waarmee hij waarschijnlijk een van de meest productieve Nederlandse filmmakers was in de afgelopen dertig jaar. Daarnaast regisseerde hij verschillende televisiefilms en -series. Van Gogh maakte films in verschillende genres, van de vroege, in zwart-wit gedraaide lowbudget films Luger en Charley tot de literatuurverfilmingen Een dagje naar het strand, Terug naar Oegstgeest en Vals licht. Van de intieme acteursdrama’s 06Blind Date en Interview werden na Van Goghs dood Amerikaanse remakes gemaakt. Een andere rode draad in zijn oeuvre zijn de thrillers: Loos, Baby Blue, het op de moord op Fortuyn gebaseerde 06/05 en de politiek geëngageerde tv-films In het belang van de staat en De nacht van Aalbers.

Als onderdeel van het retrospectief worden drie avonden georganiseerd die Van Goghs  kwaliteiten als filmmaker belichten, tegen de achtergrond van de Nederlandse filmcultuur van de jaren tachtig tot 2004. Redacteuren van de Filmkrant gaan na afloop van de films in gesprek met cast en crewleden:

10 okt 19.00

Een dagje naar het strand (1984), aansluitend Q&A met acteurs Cas Enklaar en Tara Fallaux

15 okt 19.00

06 (1994) met live uitvoering van nieuwe muziekscore van Rainer Hensel, aansluitend Q&A met actrice Ariane Schluter, toneelregisseur en scenarioschrijver Johan Doesburg en componist Rainer Hensel

22 okt 20.30

06/05 (2004), aansluitend Q&A met o.a. producent Gijs van de Westelaken

EYE vertoont ook een aantal klassiekers van door Theo van Gogh bewonderde regisseurs, die hem hebben geïnspireerd als filmmaker: Repulsion (Roman Polanski, 1965), A Clockwork Orange (Stanley Kubrick, 1971), Don’t Look Now (Nicolas Roeg, 1973) en Salò o le 120 giornate di Sodoma (Pier Paolo Pasolini, 1975). Fragmenten uit de favoriete klassiekers van Van Gogh zijn eveneens te zien in de door Roeland Hazendonk geschreven theatermonoloog ‘Van Gogh spreekt’, die dit najaar langs de Nederlandse theaters toert (www.van-gogh-spreekt.nl).

Op vrijdag 10 okt. 16.30-17.30 staat het gratis toegankelijke Filmcafé in het teken van Theo van Gogh. In de Arena worden gedurende het retrospectief ook de beste afleveringen uit ‘Een prettig gesprek’ op tv vertoond.

Vanaf 2 oktober is 02/11 Het spel van de wolf in EYE te zien, de nieuwe thriller van Thomas Korthals Altes over de moord op Van Gogh, naar een scenario van Gijs van de Westelaken en Theodor Holman. 02/11 Het spel van wolf gaat in première op het Nederlands Film Festival. Voor meer informatie zie www.columnfilm.com

Alle speelfilms van Theo van Gogh bevinden zich in de collectie van EYE. Elf van de dertien films zijn tijdens het project Beelden voor de Toekomst geconserveerd (met uitzondering van Luger en Terug naar Oegstgeest). De filmgerelateerde collectie beschikt over de meeste van zijn affiches, waaronder ontwerpen van Erwin Olaf. Deze worden vanaf 1 oktober geëxposeerd in EYE.

Programma Theo van Gogh in EYE

speelfilms

Luger, 1981

Een dagje naar het strand, 1984

Charley, 1986

Terug naar Oegstgeest, 1987

Loos, 1989

Vals licht, 1993

06, 1994

Blind Date, 1996

De pijnbank, 1998

Baby Blue, 2001

Interview, 2003

Cool!, 2004

06/05, 2004

 

Tv-producties

Een prettig gesprek, 1989 – 1997

In het belang van de staat, 1997

De nacht van Aalbers, 2001


Favoriete klassiekers van Theo van Gogh 

Repulsion (Roman Polanski), 1965

A Clockwork Orange (Stanley Kubrick), 1971

Don’t Look Now (Nicolas Roeg), 1973

Salò o le 120 giornate di Sodoma (Pier Paolo Pasolini), 1975

Ode aan Jeroen Willems

De NTR brengt op dinsdag 3 december met twee documentaires een ode aan Jeroen Willems.
Het is die dag precies een jaar geleden dat de acteur overleed.

ode-aan-joeren-willems

Jeroen Willems was een van de belangrijkste Nederlandse acteurs die ook in het buitenland furore maakte. Twijfel en perfectionisme trokken een zware wissel op zijn leven, maar dreven hem tegelijk tot grote hoogten in zijn vak. Hij onderging het leven met een ongekende intensiteit, tot hij op 3 december 2012 tijdens een repetitie in Carré plotseling onwel werd en overleed. Precies een jaar later, op dinsdag 3 december 2013, brengt de NTR met twee bijzondere uitzendingen een hommage aan dit zeer gemiste talent.

De Magie van Kunst: Jeroen Willems – Over Grenzen
Uitzending: dinsdag 3 december 2013, 23.00 op Nederland 2

Of hij een schoft speelde of liederen van Jacques Brel zong, steeds was Jeroen Willems’ optreden betoverend, bij vlagen magisch. Als acteur leverde hij zich compleet uit aan het publiek en zocht daarin de grenzen van zijn eigen kunnen op. Marijke Reijnders reisde tot vlak voor zijn onverwachte overlijden zes jaar lang met haar camera met hem mee en filmde hem achter de schermen tijdens optredens over de hele wereld. Op basis van dit unieke materiaal, samen met de herinneringen van belangrijke personen uit zijn leven zoals Johan Simons, Elsie de Brauw, Marcel Musters en Betty Schuurman, maakte zij met regisseur Simonka de Jong de documentaire Jeroen Willems – Over Grenzen.

Regie: Marijke Reijnders en Simonka de Jong.
Productie: De Familie televisie & film

Deze productie wordt uitgezonden i.s.m. Human en kwam mede tot stand met steun van het Mediafonds. Het is onderdeel van de documentairereeks De Magie van Kunst: zes documentaires van 50 minuten die vanaf 24 november worden uitgezonden op Ned 2.

Jeroen Willems zingt Brel
Uitzending: dinsdag 3 december 2013, 23.59 op Nederland 2 en woensdag 8 januari 2014, 23.00 uur op Nederland 2

Speciale uitzending op basis van de internationaal succesvolle theatervoorstelling Brel 2 (2006) van Toneelgroep Oostpool, waarin Jeroen Willems in het Nederlands liederen van Jacques Brel vertolkt. Het is een combinatie van tekst en concert met een accent op het gevecht van de mens om ook na zijn zestiende levensjaar nog in zijn dromen te durven geloven. In het concertgedeelte is er aandacht voor de rijpere kant van Brels werk, zoals Amsterdam, Jef, Jojo en Knokke-le Zoute tango.

Willems gaat in de voorstelling voortdurend op zoek naar de essentie van de teksten en van daaruit naar zijn eigen persoonlijke gevoelens. De muziek neemt hem keer en keer op sleeptouw. “Ik ga met de teksten van Brel het leven aan en geniet de liefde en de pijn.” Zijn fascinatie voor de chansons van Brel leidden al eerder tot de solovoorstelling Brel, de zoete oorlog (2004), waarvoor hij werd onderscheiden met de belangrijkste toneelprijs Louis d’Or.

Brel 2
: tekst: Jacques Brel, regie: Rob Ligthert , spel/zang: Jeroen Willems, piano: Leo Bouwmeester, accordeon: Oleg Fateev, bas: Peter Bjørnild, slagwerk: Victor de Boo.

Regie en productie uitzending: Marijke Reijnders